| Italia [[Image:|97px|border]] |
Italia (official-ye in Italian : Repubblica Italiana = "Italian Respublic") est un Stat os Sud Europe, samt un population om 60,5 millions weikern ed Rome ka nagor.
Id daylukpart, delimiten ab id alpin arc, est lizden ex nordwesto do nordeust ab France, Schweiz, Osterreich ed Slovenia; id reste ios territorium, perambht ab ia Ligver, Tyrrhenic, Yavani ed Adriatic Mars, forstehlpt do id Mediomar, occupend id Italian peninsule ed mult insules (ia mierers sont Sicilia ed Sardigna), samt un total om 301 340 km². Ia Stats ios Citad ios Vatican ed San Marino sont enclaves os Italia menxu Campione d'Italia est id wahid Italian exclave.
Rome, quod buit id nagor ios Roman Imperium, hat est unte secules id politic ed cultural centre ios Occidental civilisation. Pos id pehden ios Imperium, Medieval Italia buit submitten ibs invasions ed dominations om Germanic populations, kam i Ostrogothens, Lombards ed Normands. Ye id XVt secule, rebihsit id cultural centre ios occidental mundios med id diffusion ios Renaissance bet repohd pos ia Italia weirs ios XVIt secule sub id hegemonia om gospoti stieures, kam France, Espania ed Osterreich. Unte id Risorgimento, buit combat pro id independence ed id unitat Italias, hina dien 17 Mart 1861, buit proclamet id Roydem os Italia quod zaexistit in 1946, pos dwogimtia yaren Fascismes, id marloubia unte Mund Weir Dwo ed id liberationsweir, quando, sekwos un institutional referendum, id Italian Stat bihsit un parlamentaro respublic.
Italia est dehtormember ios Europay Union, ios NATO, ios Concil os Europe ed ios OSCE tem quem member iom Uniet Nations ed ios Schengen Traiteit. Italia est vanden ob habe id mierer numer siten declaren mirath os Menscgenos ab id UNESCO, ed est tienxia penkto meist visitet land. In 1999, id Euro bihsit official Monete Italias, dind ids rawaj in 2002.
Id Italian Democratia face euroSkepticisme ed Populisme[]
Kam trendent dikes plur soks, id Economic crise hat shayad contribuet auge id distrust im Italians dia id Europay Union. Sei id opinion ryowkhowo dia un linkwen ex id Eurozone remant minoritar, id amor dia id wahid monete hat kathalika stupen. Tei euroskepticisme, in progression in pleist EU-lands, hat-se addihn id "Migrationscrise" ab 2014-2016, quod hat cristalliset id politic debat.
Sei biht meg upervohrten in ia antwehrds ibs maynmeids, id part im immigrants qui reside in Italia hat yed augen ex minter quem 1% in 1990 ed 2,2% ios population in 2002 do 8,3% in 2016. Nakend 10-11% in id Nord ed id Centre, bet 5% in id Sud, biht estimen do circa 10% con asyleiskwers ed "clandestin" immigrants.
Takriban id dwidel im gospoti residents sont europay (Romunes ed Schkips prest-ye, sohkwt ab Ukrainskens) ant i Africans (circa 22%, bayna qui 64% ex Nord Africa ed 36% ex Subsahrawi Africa), i Asiats (circa 20%) ed i Sud-Americans (8%)
Id rhayr-kafi solidaritat ios EU dia Italia, prest betrohft ab id preimen im immigrants ed refugeits, hat piwen ia critiques contra id Dublin playcto de leudher gwahsa eni id Schengen "rewos". Nespekent un akster sehnken iom ingwahsas sekwos playcts, controverten ed aunstohmen af humanitar Non-gouvernemental organisations, concluden in 2017 con libi autoritats ed milices, immigration hat biht unte oika yars oino iom major sweurghs im electors, con beghsOrbatia ed fiscal pressem.
La Bandiera d'Italia est id national flag ios Italian Respublic. Ia Italian national colors prohp ye id prest ker in Genua in 1789, pre buir widt ab un Italian souverain Stat, id Cispadan Respublic in 1797, sekwos ia wakyas ios Franceois Revolution. Id flag ios Roydem Piemont-Sardigna, samt id vapwn ios Dom os Savoya in sien centre, bihsit tod os unifiet Italia os 1861, ed remien ithan pos id proclamation ios Respublic in 1946, pos id suppression tos vapwn.
Ia Marto 2018 elections[]
Id convergence iom oppositions biht confirmen unte ia Marto 2016 legislative elections, organisen sekwent un nov modus os mixto scrutin.
Ducen ab Luigi di Maio, un yun lider "tawrliener" quem iom stormlik movmentsdehtor B.Grillo, in sgumt pon 2014, idmen Cinque Stelle (Penkstar) Movment arrivet prest ios scrutinios med meis quem 32% iom stehms, 222 sedds in id Chamber ed 109 in id Senat. Id hassilet sien spectacularsta resultats in Sud Italia : meis quem 40% iom stehms mutawassit-ye ed meis quem 50% in Naples. Se defineihnd ka neter dexi ni levi, id M5S, "anti-systeme" ed "holghender" partise remant heterogene. Hat neid pact mayn de immigrationo ni de id EU.
Ducneun pon sien December 2013 congress ab iom meg dexwort Matteo Salvini, id Lega Nord obtent meis quem 17% iom suffragen, 124 sedds in id Chamber ed 58 in id Senat quayque eet credihnum in decline. Beuwus id migrantenquestion sieno magno debatstopic ed bihvs meg-ye critic dia id EU, se hat presentet med id bragvt nam Lega kay plauterihes sien audience do id hol peninsule. Id Lega se dwinght yinjier bilhassa in ia nordregions (Lombardia ed Veneto in prest loc med meis quem 20 ed 30% iom stehms), ed progreddt akster-ye in Emilia-Romagna (19%) in id Centre - Toscana (17%), Umbria (20%), Marks, Latium - eti ralliceiht suder electors (12% in Abruzzo).
Id alliance conclus con Forza Italia os S.Berlusconi (14% iom stehms, 105 sedds in id Chamber ed 61 in id Senat) ed i neo-fascistens Fratelli d'Italia (4,3%) comkwaht 37% iom suffrage, 261 sedds in id Chamber ed 137 in id Senat.
Tod taraghen est un nov etape ios politic recomposition tyehcneund pon ia 1990tias, yed daht neid clar majoritat in id Parlament.
Fratelli D'Italia (completo testo nel video) sub Esp -Mameli Italian Anthem- Himno de Italia-0
Un Lega - Cinque Stelle gouvernement[]
Negociations viducent do id formations uns coalition inter ia dwo magna victors iom elections pos id weiden uns "gouvernementscontract". Quayque ia meist euroskeptic stands bihnt mildert au betayct, kam id question de un eventual linkwen ex id Eurozone, id programme blandt ia ambiental ed social kaurs iom M5S con id ouvert-ye xenophobe ed securitar men ios Lega.
Ulter id ecologic homologhia ed id creation unios minimumamdani pro ormstens (demandes ios M5S), comprindt unschi kaurdereihsa ios migrationsiyassa samt besonters id acceleration iom expulsions em migrants in illegal situation ed id meincen iom funds allodhen ei preimen im refugeits.
Ye id economic nivell, uno nehsplan samt un reduction iom imposten ud ia entreprises ed ia woiks biht previs. Bihnt yaschi iskwn id yunereihsa ios rentiroumer, un kardwnen ios anticorruption legislation ed institutional reformes favorisend directo democratia ed regional autonomias.
Id financen tos programme - quos cost est vohrten ab sems do meis quem 100 milliards om euros - remant lakin flau. Idso dostriction ghehdiet compromitte id reduction ios deficit ed ios dulg ed, rencausend id respect iom EU traiteits, gehne tensions inter Italia ed id Europay Union.
Perodhsedden ab Giuseppe Conte, un juriste aun politic experience - "becadren" ab M. Salvini ed L. Di Maio ka Vice-Premiers, respective-ye Ministers ios Interior ed om "economic antslehnken, orbat ed social siyassas", - un gouvernement biht viformen; biamtiret in Jun bet skaut inkaptos sien contradictions.
Sekwos ia EU elections os 2019, pos qua ia maghtulas inter bo partises volveer, crohsc tem id tensionsnivell eni id majoritat, quem in Augusto 2019 wierdh un nov majoritat ex id Cinque Stelle ed id Democratic Partise, kalen "gehlbrudh", quo gohn id Gouvernement "Conte II".
| Europe |
|---|
| Armenia • Andorra • Belgia • Belaruss • Bulgaria • Chesko • Cypros • Danmark • Deutschland • Hellad • Espania • Erin • France • Horvatska • Island • Italia • Kartvelia • Kosovo • Latvia • Luxembourg • Liechtenstein • Lietuva • Makedonia • Malta • Magyaria • Moldova • Monaco • Montenegro • Nederland • Norge • Osterreich • Polska • Portugal • Romuneia • Russia • San Marino • Serbia • Slovakia • Slovenia • Suomi • Sveden • Schweiz • Schkiperia • Ukraine • Uniet Roydem • Vatican |